တၢ်အိၣ်ကတီၤသးလၢ ကလံၤမုၢ်တၢ်စူၤခါ
မူခိၣ်စူၤထံ လီၤဘၣ်ပှၤကိးကလုာ်
Get Ready for Rainy Day
Published on August 7, 2023
ပပှၤကညီကလုာ်န့ၣ် ပညီနုာ်လၢ တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်ပတၢ်ကီတၢ်ခဲ ပအဲၣ်ဒိးလၢ ပှၤသးကညီၤပှၤ. ပဆိကမိၣ်လၢ ပမ့ၢ်မၤလီၤသးကညီပသးန့ၣ် ပှၤကသးကညီၤပှၤ.
တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်ဘၣ်ပှၤ အစိၤတဖၣ်ယံာ်ကဲာ်ဆိးဒီး အါစုအါဘျီ ပတၢ်ဆိကမိၣ် ဖျါဒ်သိး ပှၤကလုာ်ဂၤန့ၣ် အတၢ်ကီတၢ်ခဲတအိၣ်ဘၣ်.
ကီၢ်ပံၤယီၤန့ၣ် ပှၤသ့ၣ်ညါအီၤလၢ ကီၢ်ဘၣ်ဆိၣ်အၢလံ. ဘၣ်ဆိၣ်အၢလၢ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲးတၢ်ဂ့ၢ်ကီ. ဘၣ်ဆိအၢလၢ တၢ်သကဲာ်ပဝး. ကီၢ်လၢ ဆီလီၤအသးလၢ အခီၣ်တဃာ်လီၤဃိလီၤဃီၢ် ဘူးကလီၤပှီၢ်.
မူခိၣ်ထံန့ၣ် လီၤဘၣ်ပှၤကိးကလုာ်ဒဲးအဖီခိၣ်လီၤ.
မူခိၣ်ထံဟဲစိၣ်တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ ဆူပှၤကလုာ် လၢအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤသး ဖဲတချုးတၢ်စူၤတုၤကတီၢ်.
မူခိၣ်ထံဟဲစိၣ်တၢ်ဆိၣ်ဂ့ၤ ဆူပှၤကလုာ် လၢအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤသး ဖဲတချုးတၢ်စူၤတုၤကတီၢ်.
ပှၤထံပှၤကီၢ်န့ၣ် တၢ်တဃူတဖိး, တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့အိၣ်ထီဘိ. လၢ တၢ်န့ၣ်အဃိ ပှၤသူၣ်လီၤ ဝဲၤကျိၤဝဲၤဒ့, ပှၤကွဲးလီၤ ပာ်သနူကျိၤကျဲ, ရဲၣ်လီၤပာ်လၢ သဲစးတၢ်သိၣ်တၢ်သီ. ဆၢကတီၢ်ဘၣ် မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤဟဲ တၢ်အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤသး တဖၣ် အဃိ မူခိၣ်ကျၢၤလီၤအမဲာ်ဘၣ်ဆၣ် တဟဲစိာ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်ထဲသိးဒီး ကညီကလုာ်ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲ တၢ်စုကတၢၢ်ခီၣ်ကတၢၢ်ဘၣ်.
ဖဲကလံၤမုၢ်တၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်တုၤအိၣ်ပှၤ ပကကိးမိၢ်ကိးပၢ်အဂီၢ် ပပဒိၣ်ပပှၢ်တအိၣ် ပမိၢ်ပပၢ်တအိၣ်လၢ ပကကိးမိကိးပါ ဒၣ်လဲၣ်ဘၣ်.
Image source: usnews.com ဟီၣ်လာ်နိယွၤလၢ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်အပူၤ
Source: https://youtu.be/HsNg7RzMHik
ပအိၣ်ဒီးဒုၣ်ဒါလၢအမၤဂီၤပှၤ, မ့ၢ်.
ပကကွီၢ်ဃီၤအဒိ လၢ ကီၢ်ထါင်ဝၣ် (Taiwan).
ပှၤလၢ အဒုၣ်အဒါအါန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢတအိၣ်နီတကလုာ် နီတဖုဘၣ်. အဒုၣ်အဒါတရူးကီၢ်မိၢ်ပှၢ်အပူၤ ကီၢ်စံၣ် အပှၤနီၢ်ဂံၢ်အိၣ် အကကွဲၢ်အကထိ တကထိလွံၢ်ကယၤဘျဲၣ်, ကီၢ်စံၣ်မ့ၢ် ပှၤကလုာ်အါကတၢၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢ. ကီၢ်စံၣ်အသုးမုၢ်ဒိၣ်အိၣ်လၢ ခံကကွၢ်ဘျဲၣ်, မ့ၢ်သုးမုၢ်ဒိၣ်လၢ အနီၢ်ဂံၢ်အါကတၢၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢ. ပဒုၣ်ပဒါန့ၣ်အနီၢ်ဂံၢ်တအါထဲန့ၤညါဘၣ်.
ကွၢ်ကဒီးအသီတဝီၤ. ကီၢ်ထါင်ဝၣ် အမူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤ တၢ်ကသုၣ်ကသံး. အထံကီၢ်အိၣ်လၢ ပီၣ်လဲၣ်ပူၤ ထါင်ဖှိ(typhoon)ကလံၤမုၢ်ဘၣ်အီၤကိးနံၣ်ဒဲး. အထံအကီၢ်အိၣ်ဘၣ်လၢ ထံဒိၣ်နိယွၤ, တၢ်စူၤလီဖျး ဟီၣ်လာ်နိယွၤ, ဟီၣ်ခိၣ်ဟူးအါအလီၢ် အဃိ အတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ် ဘၣ်သူၣ်လီၤဆီလီၤတ့လီၤဃာ်ဝဲဒ်သိး ကခီၣ်ဆၢ မူခိၣ်ဟီၣ်ခိၣ်ကလံၤမုၢ်ကန့ၢ်.
ဖဲလါအီကူး ၅သီ, ၂၀၂၃ ကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ် ထါင်ဖှိခဲနိၣ် (Typhoon Khanun) ဟဲဘၣ်ကီၢ်ထါင်ဝၣ်ဒီး ဟီၣ်လာ်နိယွၤ, ကၢၢ်လာ် ကျဲလီၤပျီၢ် ပှၤလၢ အကယၤအိၣ်ကတာ်ထီ. ဘၣ်ဆၣ် ပှၤတထံၣ်လၢ ထါင်ဝၣ်အမၤလီၤသးကညီအသးဘၣ်. မူခိၣ်စူၤ ဟီၣ်လာ်ဒီး မ့ၢ်တၢ်ညီနုာ်, မ့ၢ်န့ဆၢၣ်အတၢ်မၤ. ပှၤလၢ အိၣ်ဒီးမူဒါ, ပဒိၣ်ပပှၢ်ဒ်မိၢ်ပၢ် ကဟုကယာ်က့ၤ ထံဖိကီၢ်ဖိအသိး မၤဝဲမိၢ်ပၢ်အတၢ်မၤ. ပှၤလၢအအိၣ်ဒီးတၢ်စိတၢ်ကမီၤတဖၣ် တၢ်လၢအဘၣ်မၤ န့ၣ်မၤဝဲ. ပျဲလီၤပှၤမၤတၢ်ဖိ ပှၤအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤတၢ်ဖိ. တၢ်အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးဒီး တၢ်ခဲလၢာ် လဲၤလၢ အဂ့ၢ်အဝီ.
ပကတဲ ကညီကလုာ်အိၣ်လၢ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအဆၢကတီၢ်ဧဲၣ်. ပအိၣ်ဒီးပဒူၣ်ပဒါအၢသီလၢ အဟဲမၤဂီၤပှၤဧဲၣ်.
မ့ၢ်, ဘၣ်ဆၣ်ကညီကလုာ်လၢအိၣ်မူဘၣ်လၢ တၢ်ဒုးတၢ်ယၤအမဲာ်ဖံးခိၣ်န့ၣ် တအါန့ၣ် ကညီကလုာ်အနီၢ်ဂံၢ်တဆံးမျးကယၤဘၣ်.
ပှၤကလုာ်ဂၤအိၣ်ဒီးအဒုၣ်အဒါသနာ်က့ လဲၤထီၣ်လဲၤထီ မ့ၢ်လၢ အတၢ်အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤသး စိာ်မဲာ်စိာ်နါလၢ စဲအ့ၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါစဲဖီကဟၣ်တၢ်ကူၣ်သ့. ကညီကလုာ်န့ၣ် အဒူၣ်အဒါပယီၤအိၣ်အါအဃိ, ကမ့ၢ်. . အနီၢ်ဂံၢ်တအါထဲန့ၣ်ညါဘၣ်.
ပယီၤန့ၣ် အတဖျဲးလီၤဆီထဲန့ၤညါစ့ၢ်ဘၣ်.
တၢ်ကိၢ်တၢ်စူၤ ဘၣ်ပှၤကိးကလုာ်.
ပှၤအိၣ်ကတိၤအသး လၢကလံၤမုၢ်.
ပှၤသူၣ်လီၤဒါလီၤဆိ ဒ်သုတလီၤထွံကွံာ်
ဖဲမူခိၣ်ထူၣ်ဖျိ တၢ်စူၤဒိၣ်ထံဃိၢ်လီၤတၢ်.
တိၢ်နီၣ် –
တၢ်ကတိၤအသိၣ် /aɪ/ (လၢပယီၤကျိာ်-အိုင်)ကိၤလၤကျိာ် “I”, တၢ်သီမိၢ်ပှၢ်န့ၣ်ကညီစှီၤကျိာ်တအိၣ်ဘၣ်အဃိယဟံးန့ၢ်အီၤလၢကညီပှိၤမုၢ်ထီၣ်အကျိာ်(အါင်)ဒီးမၤပှဲၤယဲတၢ်သိၣ်မိၢ်ပှၢ် ကီၢ်ထါင်ဝၣ် အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်အဲၣ်အါ
စီၤလါကပီၤ