ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်စဲးဖီကဟၣ် ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲး
တၢ်ဂုာ်လိာ်ပြၢလိာ်သး
ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်စဲးဖီကဟၣ် ဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တၢ်ဂုာ်လိာ်ပြၢလိာ်သး
The Chip War: A translated version of Aljazeera video on investigative story of a battle for supremacy between China and the USA on computer technology, the lifeblood of a nation security and economy.
ဘၣ်ဃးလၢ ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်သလီ(ခၠံးပ်) အတၢ်ဖ့ၣ်ဆၢလၢ ကီၢ်စံၣ်ဒီး ယူၣ်အဲးစ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် ကဲထီၣ်တ့ၢ်အသးဒီး ဆူၣ်ထီၣ်ကိၤထီၣ်ဖဲ အပူၤကွံာ်တနံၣ်ခံနံၣ် လၢတဂၤဒီးတဂၤ ဘၣ်သးဒီၣ်တဲာ်လိာ် အမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဒီး ဘံၣ်ဘၢဒီတဒၢ အသွံၣ်ကျိၤအံၤ န့ၣ်လီၤ. ပှၤဃိထံသ့ၣ်ညါတၢ်တဖၣ်, ပှၤကူၣ်ဘၣ်ကူၣ်သ့တဖၣ် တဲသကိးကွဲးသကိးအဂ့ၢ်, တၢ်ကတစီၣ်တဖၣ်ပာ်ဖျါထီၣ် ထံကီၢ်ပဒိၣ်အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ, ဒီးတၢ်ဂီၤမူတခါအံၤ ပာ်ဖှိၣ်တဲဖျါထီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤကျိာ်ထံတၢ် - စီၤလါကပီၤ
Original video:
Youtube https://youtu.be/5pjnizqXy-g?si=JAIAmJmlt5g74TjY
Copyright: Aljazeera
This video is download from Aljazeera and translated in Sqaw Karen for education purpose only. All copyright is belong to Aljazeera.
စဲးကဟၣ်ဆံးဆံးဖိလၢ အသဟီၣ်တုၤလီၤဒိၣ် မ့ၢ်စံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ် ခိၣ်ဖၠူထၢၣ် အခိၣ်နုာ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢပလိၣ်ဘၣ်အီၤ လၢတနံၤဒီးတနံၤပတၢ်အိၣ်မူအပူၤလီၤ.
ဘၣ်တၢ်သူအီၤလၢ တၢ်လီၢ်ကိးပူၤဒဲး.
တၢ်သူအီၤလၢ ဒုးယၤသုးပီးလီ ကဟၣ်တဖၣ်, အ့ၣ်အါင်-ကူၣ်သ့ယီၤ, ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ပတီၢ်ထီတဖၣ်.
ဖဲ ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်အခီၣ်နုာ်သလီအဝဲအံၤ တလၢတလီၢ်ဝဲအခါ ကဲထီၣ်တၢ်ကဆွံကဆွဲလၢ ထံကီၢ်ဘီမုၢ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဖိတၢ်လံၤအံၤအပှ့ၤကၤဒီး ကဲထီၣ်တၢ်ဖ့ၣ်ဆၢလၢ ယူၣ်အဲးစ်ဒီး ကီၢ်စံၣ်အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်သူအီၤလၢ သိလ့ၣ်ကဟၣ်, စဲးဖီကဟၣ်, ဒီး တၢ်ပာ်ကီၤခီၣ်ဖၠူထၢၣ်အအ့ၣ် တ့ၢ်တၣ်စဲထၢၣ်တဖၣ်.
တၢ်ဆဲးကျၢဆဲးကျိး ခဲလၢာ်န့ၣ် ဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်အခီၣ်နုာ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်သူအီၤလၢတၢ်လီၢ်ကိးပူၤဒဲးဒီး အရ့ဒိၣ်န့ၣ်ဒံးရ့ၣ်နီၣ်သိန့ၣ်လီၤ.
ဖဲခိၣ်ဖၠူၣ်ထၢၣ်သလီအံၤ တၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤအါဒီး ထဲထံကီၢ်စှၤဘ့ၣ် အိၣ်ဒီး တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်, တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်လၢ ခီၣ်ဖၠူၣ်ထၢၣ် ပီညါအံၤန့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ထါင်ဝၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ထံကီၢ်လၢ အထုးထီၣ် ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခိၣ်နုာ် စံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ်အအါကတၢၢ်.
ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်အမုာ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ဘၣ်ဒိးသန့ၤထီၣ်အသးလၢ ထံကီၢ်ဆံးဖိတဘ့ၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.
“ထါင်ဝၣ်အတၢ်ကူၣ်သ့ လၢစံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ် န့ၣ် မ့ၢ်ထံကီၢ်တၢ်ဒီတဒၢ အဂ့ၤကတၢၢ်တခါန့ၣ်လီၤ.”
"ထါင်ဝၣ်န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ကီၢ်စံၣ်ထံကီၢ်အတၢ်လီၤ.အခဲအံၤ ထါင်ဝၣ်န့ၣ် အိၣ်လၢ ပှၤဂၤအစုပူၤ"
ပကဃုသ့ၣ်ညါ တၢ်ဂုာ်လိာ်သးလၢ တၢ်ကဖီၣ်ပျံၤလၢ ခၠံးခိၣ်ဖၠူထၢၣ် အခိၣ်နုာ် ဝဲၤကျိၤအံၤအဂ့ၢ် မ့ၢ်ဝဲစဲးဖီကဟၣ်ပီညါလၢ အဖျိးစိကတၢၢ်အဃိ ထံကီၢ်ဒိၣ်စိတဖၣ် ဃုကျဲလၢကဒိၣ်စိလုၢ်ဘၢဝဲ
ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခိၣ်နုာ် ကၠံကရံဖိအံၤ ဟဲကဲထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်. မ့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢ အအိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်အသးကံၢ်ပူၤ န့ၣ်လီၤ.
ဆံၣ်လံၣ်ကၢၣ် လၢၢ်ကမုာ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ခွဲးထုးထီၣ်အီၤလၢ မ့ၣ်အူအကိၢ် တၢ်မၤကိၢ်အီၤ လၢမ့ၣ်အူလၣ်အကိၢ် (၁၄၀၀)တံၢ်ကရံၢ်. ဝံၤတၢ်မၤခုၣ်လီၤက့ၤအီၤ ဝံၤဒီး တၢ်သွဲၣ်လီၤအီၤ ဘူသလါဖိ. ဝံၤဒီး တၢ်ရဲၣ်န့ၢ် အကျိဖိတဖၣ် ဒ်သိး လီၤမ့ၣ်သဟီၣ် ကယွၤလီၤ တရံးဝဲအဂီၢ် န့ၣ်လီၤ.
ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခိၣ်နုာ်ဝဲအံၤ တၢ်သူအီၤလၢ အံၣ်လဲးထြီန့း ပီးလီခဲလၢာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
စးထီၣ်ဖဲ ၁၉၈၀နံၣ်အပူၤန့ၣ် စဲးဖီကဟၣ်ပီးလီအံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထုးထီၣ်အီၤလၢ အ့ၡၣ်ကီၢ်ဒိၣ် အပူၤန့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢ ကီၢ်အ့ၡၣ်အပူၤ ပှၤမၤတၢ်ဖိအပှ့ၤဘၣ်အဃိ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်ဒုးကဲထီၣ်ဝဲ မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်ခိၣ်သ့ၣ် တခါလၢ ထံကီၢ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤအပူၤန့ၣ်လီၤ.
ပဝဲကီၢ်ထါင်ဝၣ် ထုးထီၣ်ဝဲ မဲးခိၣ်ဖြီစဲးစၢၣ် အိၣ်ဝဲအနံၣ်၃၀ -၄၀လံန့ၣ်လီၤ.
ပတၢ်သူၣ်လီၤဆီလီၤဒီး တၢ်ပှ့ၤတၢ်ကလံၤ အဖီခိၣ် ပဝဲကီၢ်ထါင်ဝၣ် ကဲထီၣ်ဝဲ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်လၢ ခိၣ်ဖၠူထၢၣ် ခိၣ်နုာ် မဲးခိၣ်ဖြီးစဲးစၢၣ် န့ၣ်လီၤ.
ကီၢ်ထါင်ဝၣ်လၢ အအိၣ်ဘူးဒီး ကီၢ်စံၣ်ပီၣ်လဲၣ်နံၤန့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲ တၢ်သန့ၤအထူၣ်မိၢ်ပှၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ် အမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် န့ၣ်လီၤ.
ထုးထီၣ်ဝဲ ခွံဆံးမျးကယၤဘျဲၣ်လၢပှၤသူဝဲလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအစးထီၣ် တၢ်ဆီတလဲဖးဒိၣ်အံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲမီရံးစ်ခၠဲ န့ၣ်လီၤ.
အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်လၢ ကီၢ်စံၣ်အပူၤ ဖဲ ၁၉၃၁ ပှၤအ့ၣ်ကၠ့နံယၢၣ်ဖိတဂၤအံၤ ပှၤပာ်ဒိၣ်မၤလၤကပီၤအီၤ ဒ်ထံကီၢ်ပှၤတူၢ်ဒိၣ်ကီၢ်ဒိၣ် တဂၤန့ၣ်လီၤ.
ဖဲအဖျိထီၣ်ကၠိလၢ အမဲရကၤဖၠၣ်စိမိၤပတီၢ်ထီ အဝဲဒုးအိၣ်ထီၣ်ဝဲ ထါင်ဝၣ်စံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ်အခီပနံာ် န့ၣ်လီၤ.
ထံၣ်အဲးစ်အဲမ်စံၣ် မ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်လၢ တၢ်ထုးထီၣ် ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်န့ၣ်လီၤ.
မီရ့းစ်ခၠဲ မ့ၢ်ပှၤလၢ ဆီတလဲကွံာ် ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်အခီၣ်နုာ်သလီ စးထီၣ်ဖဲ ၁၉၈၀နံၣ်အပူၤ
အဝဲလၢညါမၤတၢ်လၢ ထဲးက်စဲးအ့ၣ်စထြူမဲး စဲးဖီကဟၣ်ပီးလီအခီပနံၣ် ဖဲ ၁၉၅၀နံၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
မီရံးစ်ခၠဲ ဆီတလဲကွံာ်ဝဲ ထါင်ဝၣ်ဆူ ခိၣ်ဖၠူထၢၣ် အခီၣ်နုာ်သလီၤ ခၠံးအမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် အသးကံၢ် ယူၣ်အဲးစ်ဒီး ယူၤရပၤတဖၣ် ထုးထီၣ်က့ၤအခီၣ်ဖၠူထၢၣ် အခီၣ်နုာ်လၢ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပတၢ်သူၣ်လီၤပသးလၢ ၁၉၉၀နံၣ်အပူၤန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်မၤစၢၤလၢ ဝဲၤကျိၤတခါအံၤ ကဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ် ဖဲန့ၣ်အဆၢကတီၢ် လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်ခီပနံာ်ကအိၣ်ဒၣ်အဖျၢၣ် (၂၅)ဖျၢၣ်ဃာ်ဃာ်
အနံၣ်တဆံန့ၣ် ခီပနံာ်ဒ်သိးအံၤအါထီၣ်တုၤ အဖျၢၣ် ၄၀၀-၅၀၀ န့ၣ်လီၤ. လၢအနံၣ် (၄၀)ဆံအတီၢ်ပူၤ ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ် ကဲထီၣ်ဝဲ ဘီမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢ
တၢ်ထုးထီၣ်ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခီၣ်နုာ်သလီ ဒီး အတၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်သူၣ်လီၤအသး လၢကီၢ်ထါင်ဝၣ် ထံကီၢ်ဒီတဘ့ၣ်အပူၤ
တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အပူၤ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဃံးမး တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဒီး တၢ်ကစီၣ်တဖၣ် တၢ်တဒုးဟးထီၣ်အီၤလၢ တၢ်ချၢဘၣ်.
ဆၢကတီၢ်ခဲအံၤ "ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ်" န့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်အမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် အသးကံၢ်.
"ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ်" ထုးထီၣ်ဝဲ မဲးခရိၣ်ခၠံး (၉၀)မျးကယၤလၢ တၢ်သူအီၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢန့ၣ်လီၤ.
အါင်ဖှန်း, အဲးပၢာ်ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်တုၤလၢ ခီၣ်ဖၠူထၢၣ် တၢ်ဂီၤခိၣ်နုာ်တဖၣ်န့ၣ် "ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ်" မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ် ကတာ်ထီ လဲၤတၢ်တသ့လၢၤဘၣ်
ကီၢ်စံၣ်, ယူၣ်အဲးစ်ဒီး ကီၢ်ယူၤရပၤတဖၣ် ဘၣ်ပှ့ၤန့ၢ်ဝဲ ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခိၣ်နုာ်အံၤလၢ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်အအိၣ်.
ဖဲ ၂၀၂၀လါမးၡၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဖျၢၣ် သ့ၣ်ညါလီၤအသးလၢ ဘၣ်ဒိးသန့ၤအသးလၢ ကီၢ်ထါင်ဝၣ် အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ် ခိၣ်ဘ့းတၢ်ဆါကဲထီၣ်ဒီး ပှၤကိးဂၤဒဲး ဆဲးကျိးလိာ်အသးလၢ ကလံၤကျါ
ခိၣ်ဖၠူၣ်ထီၣ်ခိၣ်နုာ်န့ၣ်တနံၣ်ဒီးတနံၣ်တၢ်သူအီၤ အါထီၣ် ယဲၢ်မျးကယၤ ဘၣ်ဆၣ် ဖဲခိၣ်ဘ့းတၢ်ဆါ ကဲထီၣ်တဘျီ သတူၢ်ကလာ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤ အါအါဂီၢ်ဂီၢ်.
တၢ်ဆါကဲထီၣ်အဃိ တၢ်ထုးထီၣ်အီၤစှၤလီၤ ဘၣ်ဆၣ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်အီၤ အါထီၣ်သတူၢ်ကလာ် တၢ်တ့သိၣ်လ့ၣ်တဖၣ်, တၢ်တ့စဲဖီကဟၣ်, ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်တဖၣ် လိၣ်ဘၣ် မဲးခရိၣ်ခၠဲး
ဖဲ၂၀၂၁ ဒီး ၂၀၂၂နံၣ်န့ၣ် အဲးပၢၣ်ခီပနံၣ် အစ့ဃာ်ကွံာ်လၢ အကကွဲၢ်လၢ အကထိ မ့ၢ်လၢ မဲးခရိၣ်ခၠဲးတဖၣ် တလၢတလီၢ်အဃိ တၢ်ထုးထီၣ်အီၤစှၤလီၤအဃိ တၢ်ထုးထီၣ် တၢ်ဂဲၤလိာ်ကွဲ က့တဖၣ် ကဲထီၣ်တၢ်တံာ်တာ်.
ပှၤထုးထီၣ်သိလ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤ လၢကတ့အါထီၣ်သိလ့ၣ် ဘၣ်ဆၣ် ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်သလီတဖၣ် တၢ်ထုးထီၣ်အီၤ တအိၣ်ဘၣ်.
ဖဲ၂၀၂၀ဖဲခိၣ်ဘ့းတၢ်ဆါကဲထီၣ်အခါ တၢ်ဖံးအီၣ်မၤအီၣ် မုၢ်ကျိၤဝဲကွၢ်တဖၣ် လီၤတသြူးသတုၢ်ကလာ် ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ်တခီ ထုးထီၣ် ခီၣ်ဖၠူထၢၣ် ခိၣ်နုာ်သလီလၢ ကျိၤကျဲဝဲၤကျိၤ အဂၤတဖၣ်အဂီၢ်.
ခဲအံၤတဘျီ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ် အသးထူပၢၢ်ထီၣ် ပဂုာ်လိာ်ထုးထီၣ် လၢ ဝဲၤကျိၤအဂၤတဖၣ်အဂီၢ် တၢ်လိၣ်ဘၣ်န့ၣ်အါဒီး ပြၢလိာ်အသးဆူၣ်မး.
ပှၤတ့သိလ့ၣ်လၢ ယူၣ်အဲးစ် ဒီးကီၢ်ယူရပၤတဖၣ် အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်ဝဲ မဲးခရိၣ်ခၠံးလၢ အသိလ့ၣ်အဂီၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ် ပှၤထုးထီၣ်သိလ့ၣ်တဖၣ် အစ့ဃာ်ကွံာ်လၢ အကကွဲၢ်လၢ အကထိလၢအကယၤ.
ကဟၣ်ဖးဒိၣ်လၢ ကီၢ်ဖရၣ်စ့ၣ်အပူၤ ဘၣ်ပာ်ပတုာ်. တၢ်ထုးထီၣ်သိလ့ၣ် တၢ်ပာ်ပတုာ် တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ထုးထီၣ် မဲးခရိၣ်ခၠံးလၢ အ့ၡါအပူၤ ကတာ်ထီအဃိ ကဲထီၣ် တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ်. တၢ်အိၣ်သးမ့ၢ်တဂ့ၤထီၣ်ဘၣ်န့ၣ် ပအိၣ်လၢကီၢ်ဖရၣ်စ့ၣ်အပူၤ ပတၢ်မၤအီၣ်အလီၢ် အိၣ်ပတုာ် ဒီး ပဘၣ်ကီ
တၢ်ထီၣ်သတြီၤဒီး တၢ်အိၣ်သးလၢ ၁၉၇၃အခါ ဖဲအမဲရကၤအပူၤ ရ့ၣ်နီၣ်သိ အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ. ပတဆိကမိၣ်လၢ ရ့ၣ်နီၣ်သိဒွဲၣ်န့ၣ် ကကဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီနီတဘျီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်သတူာ်ကလာ် ရ့ၣ်နီၣ်သိတအိၣ်လၢၤ. ဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ မဲးခရိၣ်ခၠံး တဖၣ်ပဆိကမိၣ် ပသးလီဒီး ပပှ့ၤအီၤန့ၢ်ထီဘိ
တၢ်သံကွၢ်အိၣ်ထီၣ်ဝဲ မ့ၢ်မဲးခရိၣ်ခၠံးတဖၣ်န့ၣ် တၢ်ထုးထီၣ်အီၤဖဲလဲၣ်. အဃိသတးဒီး ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်သလီန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤခိၣ်သ့ၣ် လၢထံကီၢ်မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်အဂီၢ်
ခဲအံၤ ထံကီၢ်ခိၣ်နၢ်တဖၣ် စးထီၣ်ဆိကမိၣ်ဝဲဒီးသ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်ယိာ်လၢ ထံကီၢ်အဂီၢ်. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ အမဲရကၤ, ကီၢ်စံၣ်, ဒီး ကီၢ်ယူရပၤတဖၣ် စးထီၣ် ကရဲၣ်ကရီၣ်ထီၣ် အသးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲ၂၀၂၂န့ၣ် ဘီမုၢ်တဖၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲတဖၣ်လၢ တၢ်ထုးထီၣ် မဲးခရိၣ်ခၠံး န့ၣ်လီၤ.
ခၠံး(ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခိၣ်နုာ်သလီ)အတၢ်ဒုးလိာ်ပြၢလိာ်သးန့ၣ် စးထီၣ်ဖဲန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ပြၢလိာ်သးန့ၣ်အိၣ်လၢခီပနံာ်ကဒဲကဒဲအဘၢၣ်စၢၤ ထံကီၢ်တဖၣ်အကျါစ့ၢ်ကီး တၢ်ပြၢလိာ်သးလၢ ခၠံးတခါအံၤ
ဖဲလါအီကူး ၂၀၂၂, ယူၣ်အဲးအကီၢ်ခိၣ်သၢဂၤတဂၤ ဘျီၣ်ဒိၣ်အခိၣ် နဲစံၣ်ပလိစံၣ် လဲၤဟးဆူ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်. မ့ၢ်ထံကီၢ်အခိၣ်အထီကတၢၢ်လၢ အလဲၤဟး အဆိကတၢၢ်လၢ အပူၤကွံာ် (၂၅)နံၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ဘျီၣ်ဒိၣ်ခိၣ်ပလိစံၣ် ပာ်ဖျါဝဲ အတၢ်ဒိၣ်သိၣ်မှံၤဒီး တၢ်အၢၣ်လီၤသး ကီၢ်ထါင်ဝၣ်, ဘၣ်ဆၣ် တပာ်ဖျါဝဲ အတၢ်ထံၣ်လိာ်သးဒီး ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ် အသ့ၣ်ခိၣ်သးပှၢ် အဂ့ၢ်ဘၣ်
ပမ့ၢ်ကွၢ် လၢစံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ်န့ၣ် ကီၢ်ထါင်ဝၣ်မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်အမဲာ်ဖံးခိၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ကီၢ်စံၣ်ကဆိကမိၣ်ဟံးန့ၢ် ဝဲ ကီၢ်ထါင်ဝၣ် စံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ် အတၢ်ထုးတၢ်တီၤ. တရူးကီၢ်မိၢ်ပှၢ်ကီၢ်စံၣ်န့ၣ် ဘၣ်သးမၤလဲၢ်ထီၣ်အစိကမီၤ လၢလီၢ်ကဝီၤ ထံကီၢ်ဃာ်ဃၢၤ
ဘၣ်ဆၣ် ပဝဲထါင်ဝၣ် ထံဖိကီၢ်ဖိတဖၣ် ပတူၢ်လိာ် ကီၢ်စံၣ် တသ့ဘၣ်, အဃိ ကီၢ်စံၣ်ကဘၣ်သူ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး လၢကမၤန့ၢ် ကီၢ်ထါင်ဝၣ်အဂီၢ်
ဖဲဘျီၣ်ဒိၣ်အခိၣ် နဲၣ်စံၣ်ပလိစံၣ် လဲၤအိၣ်သကိး ကီၢ်ထါင်ဝၣ်အခါ ကီၢ်စံၣ် မၤသိၣ်သထြူးသထြီတၢ် ကီၢ်စံၣ်ခးဝဲ မျိာ်သၣ်ယူၤတဖၣ်, ကဘီယူၤသုးတဖၣ်လၢ ကမၤတံာ်တၢၤ ထါင်ဝၣ်တဘျုးသီန့ၣ်လီၤ
ကီၢ်စံၣ်ပဒိၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် အသး ဆူၣ်ဆူၣ်ကိၤကိၤဆူ ယူၣ်အဲးစ်ပဒိၣ်ဒီး ထါင်ဝၣ်ပဒိၣ်အိၣ်, ကီၢ်ထါင်ဝၣ်န့ၣ် ကဘၣ်ဟဲက့ၤအိၣ်က့ၤဒၣ်လၢ ကီၢ်စံၣ်အအိၣ် တပူၤဃီလီၤ
ဖဲ ၂၀၂၂ အီးကထိဘၢၣ်န့ၣ် ဖဲ ကီၢ်စံၣ်အခီကရဲး (၂၀)ဝီတဝီၤအခါန့ၣ်
“ကီၢ်စံၣ်အခိၣ်စံးဝဲလၢ ကမၤန့ၢ်က့ၤ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်န့ၣ်လီၤ လၢတၢ်မၤန့ၢ်က့ၤ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်အဂီၢ် ပမ့ၢ်ဘၣ်သူ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးဒီး ပကသူစ့ၢ်ကီးလီၤ.”
ကီၢ်စံၣ် အတၢ်သးလီဆၢန့ၢ်က့ၤ ကီၢ်ထါင်ဝၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်ထဲ ထံရူၢ်ကီၢ်သဲး အတၢ်ဆၢန့ၢ်ဘၣ်.
ထါင်ဝၣ်ထံကီၢ်ဖိအံၤ အိၣ်လၢ ယူၣ်အဲးစ်ဒီး ကီၢ်စံၣ်ဘီမုၢ်ဒိၣ်စိခံဘ့ၣ် စဲဖီကဟၣ်ဖျိးစိ အတၢ်ဘၣ်ဂံာ်ဂုာ်လိာ်သးအဘၢၣ်စၢၤ
ပထုးထီၣ် ခီၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်သလီသ့ကစီဒီ ဘၣ်ဆၣ် အပတီၢ်တထီဒံးဘၣ်. အါဒၣ်အနီၢ်ဂံၢ်လီၤ.
ကီၢ်စံၣ်မ့ၢ်မၤတၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကးလၢ ကမၤန့ၢ်က့ၤကီၢ်ထါင်ဝၣ်န့ၣ် ထံကီၢ်အဂၤတဖၣ်တူၢ်လိာ်တသ့ဘၣ်
တံၢ်မိၣ်ကရ့ၣ်စံၣ် ထံကီၢ်အဂၤတဖၣ် လၢအဒိးသန့ၤ အသးလၢ ခၠံးတဖၣ် တမ့ၢ်ကတူၢ်လိာ်ဝဲဘၣ်.
ပတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢ ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခိၣ်နုာ်သလီန့ၣ် မ့ၢ်ကီၢ်ထါင်ဝၣ်အတၢ်ဒီသဒၢအဂ့ၤကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်နကအိၣ်ပှိၤ ဒီတဒၢစၢၤ ထါင်ဝၣ်လၢ သုးဂ့ၢ်ဝီဧါ
"မ့ၢ်, ပကဒီတဒၢ. မ့ၢ်ပတၢ်တူၢ်ခီၣ်ပာ်သးလီၤ"
ယဲယမ့ၢ်ပဒိၣ်ခၢၣ်စးလၢ ကီၢ်စဲၣ်အရံၣ်စိနါန့ၣ်လီၤဝဲပကီၢ်စဲၣ်န့ၣ် ပှၤသ့ၣ်ညါအီၤလၢ တိၢ်ဂီၤဟးထီၣ်အါ
တၢ်ကိၢ်တၢ်ကဲၤ, မဲးမုၢ်ခိၣ်တၢ်မဲတၢ်မါ, ခဲအံၤဒု ပကအိၣ်ဒီးခၠံး(ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်ခိၣ်နုာ်သလီ)
လၢအရံၢ်စိနါမဲးမုၢ်ခိၣ်အပူၤ ထါင်ဝၣ် တ့ထီၣ်တၢ်မၤလီၢ်ဖးဒိၣ် လၢတၢ်ကထုးထီၣ်ခၠံး အသလီ ခိၣ်ဖၠူထၢၣ် အခိၣ်နုာ်အသလီ တၢ်မၤလီၢ်အဝဲအံၤမ့ၢ်တၢ်အဆိကတၢၢ်လၢ အမဲရကၤအပူၤလီၤ.
အခီၣ်ထံးတပတီၢ်ပကဘျၢလီၤစ့ဒီလၣ် အကကွဲၢ်တဆံခံကထိ မ့ၢ်လဲၤအသးဘၣ်ဘျီးဘၣ်ဒါ ပကတ့အါထီၣ်ဒံး အသီ(၃)`ဖျၢၣ်လၢ အနံၣ်(၂၀)အတီၢ်ပူၤ
အပူၤကွံာ် တနံၣ်ဘျဲၣ်အခါန့ၣ် တၢ်လီၢ်အဝဲအံၤ တၢ်တအိၣ် နီတမံၤဘၣ်. အိၣ်ဒၣ်မဲးမုၢ်ခိၣ်လီၤ.
ပတယာ်လၢ အသီအနံၣ်ခံဆံန့ၣ် တၢ်ကဘျၢလီၤစ့ အကကွဲၢ်အကထိ(၃၈)ကကွဲၢ် တၢ်မၤလီၢ်အံၤအမဲာ်ညါ တၢ်သူၣ်ထီၣ်တၢ်ဖံးအီၣ် မၤအီၣ် အဂၤတဖၣ်, ဟံၣ်တဖၣ်ကဟဲအိၣ်ထီၣ်
ထါင်ဝၣ်အခီပနံာ် ကဟဲသူၣ်လီၤအသးလၢ ယလီၢ်ကဝီၤအပူၤန့ၣ် ပသးခုဒိၣ်မးလီၤ.
တယံာ်ဘၣ်ဒီး တၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်အံၤကထုးထီၣ် ခၠံးသလီလၢ အဘူသလါ (၄)နဲနိၣ်မံထၢၣ် (ဆံးန့ၣ်ဒံးခိၣ်သူဘိဖိတဘိ အဘျီတကလီၢ်)
ခၠံးအသလီအဆံးဘူသလါဒီး အပတီၢ်ထီဒံသိးအံၤန့ၣ်ခဲခဲအံၤတၢ်တ့အီၤဒၣ်လၢ အ့ၡၣ်ကီၢ်ဒိၣ်အပူၤလီၤ.
ဖဲ၂၀၂၂ လါဒံၣ်စဲဘၢၣ်န့ၣ် ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ် ဘိးဘၣ်ရၤလီၤဝဲဒၣ်လၢ ကဘျၢလီၤ စ့အကကွဲၢ်အကထိ (၂၈)ကကွဲၢ် လၢကထုးထီၣ်ခၠံးလၢအပတီၢ်ထီဒိၣ်န့ၢ်ဒံးအလီၢ်.
လၢအမဲရကၤပဒိၣ် တိာ်ပာ်ဝဲ ကသူစ့ အကကွဲၢ်အကထိ(၅၀)ဆံ လၢ စံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ် န့ၣ်လီၤ.
တနံၤညါအံၤ ပကီၢ်ခိၣ်ကဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်လၢ တၢ်မၤကျၢၤထီၣ် ပတၢ်အိၣ်ဆၢထၢၣ် ပတၢ်အိၣ်သဘျ့, တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ, လၢခါဆူညါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်အဝဲအံၤလၢ တၢ်ကခီဆၢ ကီၢ်စံၣ် အတၢ်ဒိၣ်စိ အဂီၢ် န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်တၢ်ဘျၢလီၤစ့အါကတၢၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်ခံဘျီတဘျီဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ဆဲးလီၤစုမုၢ်ကျၢၢ်အံၤန့ၣ် ခီပနံာ်အခိၣ်လၢ အထုးထီၣ် ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်အဆိတကတၢၢ် စ့ၢ်ကီး ဟဲထီၣ်ဝဲ.
အဝဲသ့ၣ်စးထီၣ်ထုးထီၣ်ဖဲ ၁၉၇၁ဒီးခဲအံၤမ့ၢ်ပှၤထုးထီၣ်တၢ် (ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်ကံၢ်)အအါကတၢၢ်လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢန့ၣ်လီၤ.
ဟီၣ်ခိၣ်လိၣ်ဘၣ် ခၠံးအတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤလဲၤတရံးအသးလၢ အဆၢသုတလီၢ်တဲာ်တုာ်ဘၣ်လီၤ.
အဃိခဲအံၤယူၣ်အဲးစ်ဂုာ်ကျဲးစၢးလၢ တၢ်ကလဲၤတရံးအသး ဒ်သိးအဆၢသုတလီၤတဲာ်တုာ်ဘၣ်အဂီၢ်
ယကထုးထီၣ်ရ့ၣ်နီၣ်သိမ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ယတ့ထီၣ်ခၠံးစဲးဖီကဟၣ်တၢ်မၤလီၢ်လၢကယကီၢ်ပူၤသ့
တၢ်လီၢ်အဝဲအံၤမ့ၢ်ဝဲ "အ့ၣ်ထဲၣ်" အခီပနံၣ် တၢ်ကသူၣ်ထီၣ် တၢ်တ့ထီၣ်ခိၣ်ဖၠူထၢၣ်အခိၣ်နုာ်
ပကတ့ထီၣ်တၢ်အဖျိးစိအပတီထီၣ်ကတၢၢ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢ ဖဲတၢ်လီၢ်အဝဲအံၤန့ၣ်လီၤ.
ပဝဲယူၣ်အဲးစ်ပတထုးထီၣ် ခၠံးလၢအပတီၢ်ထီတဖၣ်ဘၣ်. ကီၢ်စံၣ်လဲၤလၢပမဲာ်ညါလံ, အဃိယဆဲးလီၤယမံၤလၢသဲစးအသီ လၢပကတ့ခၠံးလၢ အပတီၢ်ထီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢသၢနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ် "အ့ဲၣ်ထဲလ်" ကတ့ထီၣ်ခၠံးတဖၣ်လီၤ. စံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ်န့ၣ် အပှ့ၤဒိၣ်ဒီး ပှၤကိးဂၤဒဲးအဲၣ်ဒိးပှ့ၤအဲၣ်ဒိးဆါဝဲန့ၣ်လီၤ.
ခၠံးအဲးတ် သဲစးအဝဲအံၤကကဲထီၣ် တၢ်မၤစၢၤ လၢပဂီၢ်. ပတဃ့တၢ်မၤစၢၤကလီလၢ ပဒိၣ်အအိၣ်ဘၣ်.
ဘၣ်ဆၣ်ပကဘျၢလီၤစ့ အလၢထဲထဲအံၤန့ၣ် ပလိၣ်တၢ်မၤစၢၤ ဒ်သိးပပြၢဒီးပှၤဂၤကန့ၢ်အဂီၢ်.
သဲစးအဝဲအံၤဖီၣ်ဃံးစ့ၢ်ကီး အမဲရကၤအခီပနံာ်တဖၣ် တဘၣ်မၤ တၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤဒီး ကီၢ်စံၣ်အခီပနံာ်ဘၣ်.
ကီၢ်စံၣ်အပဒိၣ်တခီ သဲစးလၢအတြီတၢ်ဒံးသိးအံၤန့ၣ် ပာ်ဝဲလၢ တၢ်ဃုအ့ၣ်လိာ် န့ၣ်လီၤ.
"အမဲရကၤမၤတၢ်ဒံးအံၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ခီပတာ်ဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်ကူလဲၢ်မၤကၤ အသနူလီၤ."
ဒ်ယူၣ်အဲးစ်အသိး ကီၢ်စံၣ်စ့ၢ်ကီး ဘျၢလီၤစ့ဂီၢ်မုၢ်လၢတၢ်တ့ထီၣ် ခၠံးအသလီပတီၢ်ထီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဆၢတဲာ်လၢ ယူၣ်အဲးစ်မၤတဖၣ်န့ၣ် မၤဝဲညီကဒၣ် ဒီးအဖျါအီပီ.
ယဲယမ့ၢ်ယခီပနံာ်အခိၣ်လၢ ကီၢ်စံၣ် လၢ အထုးထီၣ်ခၠံးတဖၣ် စးထီၣ်ဖဲ ၂၀၁၁နံၣ်.
ခဲအံၤယပှၤမၤတၢ်ဖိအိၣ် ၂၀၀ဒီး အဂၤ၆၀န့ၣ် ပတ့ခၠံးအဒိ, အတကွီၢ်အဂီၤဒိတဖၣ်.
ပတ့လိတခီခီ ပမၤလိလၢထံကီၢ်အဂၤအိၣ် လၢအမ့ၢ်ထါင်ဝၣ်, ခိရံယါ, ဃုာ်ဒီးအမဲရကၤအအိၣ်
ယူၣ်အဲးစ် မၤတၢ်ဒီၣ်တဲာ် အဃိ ပတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီ ကဘှဲလီၤ, ဘၣ်ဆၣ် တယံာ်ဘၣ် ပကခီပတာ်တၢ်ကီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ခဲခဲအံၤ ကီၢ်စံၣ်အခၠံးတၢ်မၤလီၢ်တဖၣ်ထုးထီၣ် ခၠံး န့ၢ်ဒၣ် စှၤကိာ်ဖိလီၤ.
တလၢတလီၢ်လၢ ကီၢ်ပူၤတၢ်ကသူအီၤအဂီၢ်ဘၣ်.
ဘၣ်ဆၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ အတၢ်သးအ့ၣ်တဲာ်
ဒီးတိာ်ပာ်ဝဲလၢ ကထုးထီၣ်ဝဲလၢလၢလီၢ်လီၢ်ဖဲ ၂၀၂၅နံၣ်အခါန့ၣ်လီၤ.
တၢ်လဲလိာ်မၤအိၣ်ထီၣ်တၢ်အသီတဖၣ်န့ၣ် ဒုးဆူၣ်ထီၣ်ပထံကီၢ်အဂံၢ်အဘါလီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်သနာ်က့ ကီၢ်စံၣ်အတၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ဝဲလၢ ကထုးထီၣ် ခၠံးပတီၢ်ထီတဖၣ်လီၤ.
ကီၢ်စံၣ်အဲၣ်ဒိး ထုးထီၣ်ခၠံးပတီၢ်ထီတဖၣ် ဘၣ်ဆၣ် ကဒွဲပူၤ တၢ်တဲအါလိာ်သးအဃိ တၢ်တကဲထီၣ် ထဲန့ၤညါဘၣ်.
ကီၢ်စံၣ်သူစ့ အါန့ၢ်ပှၤဂၤ ဘၣ်ဆၣ်တၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီ တအိၣ်ထဲသိး ပှၤဂၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စဲးဖီကဟၣ်ပတီၢ်ထီ တၢ်ဒုးပြၢလိာ်သး အိၣ်ဝဲ
ခဲခဲအံၤဒု ယူၣ်အဲးစ် နၢၤတၢ်ဒုး ဘၣ်ဆၣ် ပဂံၢ်တဆူၣ် ထဲန့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်.
ကီၢ်စံၣ်အဲၣ်ဒိးထုးထီၣ်ခၠံးပတီၢ်ထီတဖၣ်လၢအကီၢ်ပူၤဒၣ်ဝဲ လၢတလိၣ်ဒိးသန့ၤအသးလၢပှၤဂၤဘၣ်.
ပှၤလၢ လဲၤလၢညါတဖၣ် လဲၤပာ်စၢၤလံအဃိ ပှၤလၢ အဟဲလၢခံ ဒ်သိးပဝဲၤတဖၣ် မ့ၢ်တၢ်ကီလၢပကလူၤထီၣ်ပှၤဂၤ
မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်တခါအံၤ န့ၢ်ဘျုးန့ၢ်ဖိှၣ်ဂ့ၤမး အဃိ"ထံၣ်အဲးစ်အဲၣ်မ်စံၣ်" ကသူစ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်(အကကွဲၢ်အကထိတကယၤလွံၢ်ဆံ)
စဲးဖီကဟၣ်ပတီၢ်ထီ လၢတၢ်သူအီၤစ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ်အံၤ တၢ်ကတ့အီၤ လၢတၢ်လီၢ်အါတီၤ
တၢ်ကဘၣ်တ့ထီၣ်အီၤ လၢမုၢ်ထီၣ်မုၢ်နုာ်ဒ်သိး တၢ်ဘၣ်ယိာ် ကစှၤလီၤအဂီၢ်
မုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်အဝဲအံၤ အပှ့ၤဒိၣ်မးလၢတၢ်ကသူၣ်ထီၣ် တၢ်မၤလီၢ် တခါဒီးတခါ
ဟီၣ်ခိၣ်ဒီတဘ့ၣ် ဘၣ်ထွဲဘျးစဲလိာ်အသး အဃိနကဒိၣ်တဲာ်လိာ်သးတဂၤဒီးတဂၤ တညီထဲန့ၤဘၣ်
ထံကီၢ်ပဒိၣ်တဖၣ် သူစ့အါအါဂီၢ်ဂီၢ် ဒ်သိးကတ့ထီၣ်ဝဲ ခၠံးပတီၢ်ထီတဖၣ်လၢ ပှၤကိးဂၤဒဲး သးလီဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲ
ထံကီၢ်ပဒိၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ တၢ်တိာ်ကျဲၤ လီၤဘီလီၤမုၢ် ဒ်သိးအံၤ
စဲးဖီကဟၣ်ပတီၢ်ထီတၢ်ဒုးလိာ်သးန့ၣ် စးထီၣ်အသးလၢ ထံကီၢ်တဘျုးဘ့ၣ် အကျါလံ
မဲးခရိၣ်ခၠံးခိၣ်ဖၠူၣ်ထၢၣ်ခိၣ်နုာ်တဖၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢ တအိၣ်တသ့ လၢမုၢ်မဆါတနံၤညါအံၤတၢ်အိၣ်မူအပူၤလံ.
စံၣ်မံခိၣ်တဲးထၢၣ် မ့တအိၣ် တၢ်အသီဒီးတၢ်လဲၤထီၣ်လဲၤထီ အိၣ်တသ့ဘၣ်.
အဃိ ပာ်အီၤလၢညါကတၢၢ် တၢ်ကူလဲၢ်မၤကၤဒီးထံရူၢ်ကီၢ်သဲး တၢ်ပြၢလိာ်သးန့ၣ်ဘံဘူလိာ်အသးဒီး ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဘျးစဲလိာ်သး
ခၠံးသလီ တၢ်တလၢတလီၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်အ့ၣ်လိာ်ဆိးက့လၢ အမဲရကၤဒီးကီၢ်စံၣ် ဖးဒိၣ်ခံဘ့ၣ်လံ.
ဖဲထါင်ဝၣ်ထုးထီၣ် ခၠံးအပတီၢ်ထီတဖၣ်လၢတၢ်သူအီၤလၢ သုးဂ့ၢ်ဝီဒီးမုၢ်ကျိၤဝဲၤကွာ်န့ၣ်
အဃိအဝဲအိၣ်ဝဲလၢ တၢ်ခၢၣ်သးလၢ ထံကီၢ်ဖးဒိၣ်ခံဘ့ၣ်တၢ်ပြၢအပူၤလံန့ၣ်လီၤ.
ခံကပၤလိာ် ပာ်လီၤအသးလၢကဒိၣ်စိလုၢ်ဘၢတၢ် န့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်တၢ်ကျိာ်ထံက့ၤလၢ အဲၣ်ကၠၢ်စံရၣ်အတၢ်ဂီၤမူတၢ်ဃိထံ